Hale-Bopp (11kB)

Komety

Hale-Bopp (11kB)

Komety powsta造 4.6 mld lat temu, w raz z ca造m Uk豉dem S這necznym na jego obrze瘸ch, a wi璚 przebywaj帷 w temperaturze niemal瞠 absolutnego zera zachowa造 informacje o pocz徠kach naszego Uk豉du S這necznego.
Daleko, na kra鎍ach Uk豉du S這necznego ok. 50 000j.a. znajduje si ob這k odkryty przez Jana Oorta. Obecnie nosi on nazw Ob這ku Oorta. Jest to sferyczny r鎩 komet otaczaj帷y ca造 Uk豉d S這neczny. Ob這k zawiera ok. 100mld komet.
Gerard Kuiper wysnu wnioski, 瞠 opr鏂z ob這ku Oorta znajduje si jeszcze jeden r鎩 kometarny. Ma on kszta速 niezbyt grubego pier軼ienia a jego wewn皻rzny brzeg znajduje si tu za orbit Neptuna. Pas ten nosi dzisiaj nazw Pasa Kuipera.

Hale-Bopp (14kB)

Komety s to olbrzymie (od kilku do kilkudziesi璚iu kilometr闚) bry造 materii, sk豉daj帷e si ze skalnego rdzenia, domieszek metali, oraz zestalonych cieczy i gaz闚, takich jak woda, amoniak, metan, cyjan i innych, tworz帷ych czarne, 豉two absorbuj帷e ciep這 j康ro komety.
Od czasu do czasu kometa na skutek oddzia造wania z polem grawitacyjnym Galaktyki, ob這kami py逝 i gazu mi璠zygwiazdowego oraz pobliskimi gwiazdami zoztaje wytr帷ona ze swojej orbity i zaczyna zmierza w kierunku S這鎍a.
Komety mog zmierza do S這鎍a po eliptycznych bardzo wyd逝穎nych orbitach pod najr騜niejszym k徠em nachylenia do ekliptyki.
Hyakutake (14kB) Gdy jaka kometa zbytni zbli篡 si do jakiej planety, jej orbita mo瞠 ulec "zaci郾i璚iu" i na wieki uwi瞛ieniu jako kometa powracaj帷a, czyli tzw. okresowa.
Gdy zbli瘸j帷a si do S這鎍a kometa znajdzie si bli瞠j ni orbita Jowisza, ciep這 s這necznego promieniowania zaczyna by absorbowane przez czarne j康ro komety, kt鏎e zaczyna si ogrzewa i rozpoczyna si pi瘯ny kosmiczny spektakl.
Z j康ra zaczynaj wydobywa si jasne smugi gazu i py逝, kt鏎e zaczynaj otacza j康ro komety. W miar zbli瘸nia si do S這鎍a, kometa jest coraz silniej ogrzewana i z j康ra wydobywa si coraz wi璚ej gaz闚 i py逝 i to co dot康 by這 mglist plamk nagle staje si jaskrawe i widoczne. Gdy kometa jeszcze bardziej zbli篡 si, coraz bardziej wzmaga si parowanie j康ra, a wiatrem s這neczny zaczyna zwiewa w przeciwn stron ni S這鎍e gaz i py z j康ra. Wok馧 komety zaczyna si formowa mglista, jasno鈍iec帷a g這wa zwana Kom oraz pi瘯ny warkocz, kt鏎y potrafi si rozci庵a a na odleg這嗆 100mln km.
W豉軼iwie, to powstaj dwa warkocze. Wybiegaj帷y z komety prosty warkocz 鈍iec帷y na niebiesko tworzy zjonizowany gaz wydobywaj帷y si z j康ra komety.
Natomiast wygi皻y warkocz 鈍iec帷y 鄴速awym kolorem tworzy py.
Kometa oddalaj帷 si od S這鎍a zaczyna powoli bledn望 i zanika. Czasami mo積a jeszcze zauwa篡 pi瘯nie po造skuj帷y jak rozsypywane szkie趾a warkocz. Ale w ko鎍u i on zanika. Ko鎍zy si Kosmiczne przedstawienie. Wszystko zn闚 jest po staremu, ale nie do ko鎍a. Kometa przechodz帷 obok S這鎍a ju bezpowrotnie utraci豉 cz窷 swojej materii i nast瘼nym razem gdy przyb璠zie w pobli瞠 S這鎍a, b璠zie ju mniej pi瘯na i za ka盥ym razem powracaj帷 do nas jej blask b璠zie s豉b, a stanie si jedn z 20 nic nie znacz帷ych komet, kt鏎e 鈔ednio co roku nas odwiedzaj.
Ale poniewa kometa przechodz帷 obok S這鎍a wyrzuca w przestrze drobiny py逝, on tam pozostaje. A gdy orbita np. Ziemi b璠zie przecina豉 ten瞠 pas py堯w pokometarnych i znajdzie si w strumieniu tych okruch闚 skalnych i py堯w, wyst瘼uje zjawisko roj闚 meteor闚.
Shoemaker-Levy9 - Sznur Pere (10kB) Podczas najobfitszych roj闚 w atmosferze mog zab造sn望 setki meteor闚 w ci庵u jednej godziny. Poniewa Ziemia porusza si po orbicie z ogromn pr璠ko軼i, wpadaj帷 w taki pas, rozgarnia te okruchy jak wielki p逝g, st康 to wygl康a, jakby wszystkie meteory wybiega造 z jednego miejsca. Aby to by這 豉twiej sobie wyobrazi, to przypomnij sobie jazd samochodem gdy poda 郾ieg. Wtedy wydaje si, jakby p豉tki 郾iegu p璠zi造 w nasz stron w豉郾ie z jednego punktu.
Dzi瘯i tej "punktowej" charakterystyce roj闚 meteor闚, nosz one nazwy od gwiazdozbior闚, z kt鏎ych wydaje si, 瞠 wybiegaj. Ta punktowa chrakterystyka nosi nazw radiantu.
Najpi瘯niejsze roje - "deszcze spadaj帷ych gwiazd" to:
Perseidy, kt鏎e w 1997 roku mia貫m okazj podziwia. Odk康 zacz掖em si interesowa astronomi, to w tym roku zaobserwowa貫m najwi瘯sz ilo嗆 Perseid闚.
Westa (21kB) Spektakl rozpocz掖 si po 2 w nocy CSEL. Co chwila przelatywa造 male鎥ie meteory rozpruwaj帷 d逝g jasn smug sierpniowe nocne niebo. Raz na jaki czas pojawia造 si bolidy, kt鏎e wolno przesuwa造 si po sklepieniu zostawiaj帷 po sobie grub 鄴速aw smug. Naprawd warto czasami przesiedzie ca陰 noc ogl康aj帷 co takiego. Jest to naprawd niezapomniane prze篡cie, cho pojawienie si tak pi瘯nej komety jak Hale-Bopp pozostawia niezatarte wra瞠nie do ko鎍a 篡cia (o ile wcze郾iej nie dostanie si amnezji ;)
Odno郾ie komet, to w lipcu roku 2000 na nocnym niebie ma pojawi si kolejna kometa, ale niestety nie b璠zie ona ju tak pi瘯na jak Hale-Bopp.
Poni瞠j w tabelce zestawi貫m roje meteor闚 i kiedy one wyst瘼uj.

 

Nazwa roju

Czas wyst瘼owania

Data maksimum

Radiant

Liczba met/h

Nazwa komety

Kwadrantydy

1-6 stycznia

3-4 stycznia

Wolarz

100

Nie znana

Lirydy

19-24 kwietnia

21-22 kwietnia

Herkules/Lutnia

10

Thather

Eta Akwarydy

24kw - 20maja

4-6 maja

Wodnik

35

Halley

Delta Akwarydy

15lip-15sierp

28-29 lipca

Wodnik

20

Nie znana

Perseidy

23lip-30sierp

12-13 sierpnia

Kasjopea/Perseusz

75

Swift-Tuttle

Orionidy

16-27pa寮z.

22 pa寮ziernika

Bli幡i皻a/Orion

25

Halley

Taurydy

26pa-26 list.

4-5 listopada

Byk

10

Encke

Leonidy

15-19 list.

17-18 list.

Lew

10

Temple-Tuttle

Geminidy

7-15 grudnia

13-14 grudnia

Bli幡i皻a

75

(Phaeton)1)


1)
- Phaeton nie jest nazw komety lecz asteroidy.

Nazwy gwiazdozbior闚

Kwadrantydy*

Kwadrant

Kwadrant

Lirydy

Lira

Lutnia

Akwarydy

Aquarius

Wodnik

Perseidy

Perseus

Perseusz

Orionidy

Orion

Orion

Taurydu

Taurus

Byk

Leonidy

Leo

Lew


* - nazwa pochodzi od ju nieistniej帷ego gwiazdozbioru Kwadrantu (W璕ielnicy), kt鏎y w starych atlasach widnieje w s御iedztwie gwiazdozbioru Wolarza.

 


--
..::Leho::..  __
 ___         |  |
|   |  .-----|  |--.-----.  GaduG : 910237
|.  |  |  -__|     |  _  |  WWW   : www.cybertech.prv.pl
|.  |__|_____|__|__|_____|  E-MAIL: leho@cybertech.prv.pl
|:      | [-----------------------------------------------------]
|::..  /      ©COPYRIGHT BY LESZEK PALEC [Leho] CYBERTECH
`-----'

 

CYBERTECH - CTzin1v2
17.06. 2000/2001 
www.cybertech.prv.pl